Nazar Boncuğu Belgeseli Evil Eye Store
Anasayfa I Contact

Nazar Boncuğu - Eski Bir Anadolu İnanışının Camdaki Yansımaları

İnsanlık tarihi boyunca, her kültürde ve dinsel inançta, göz figürü kötülükleri savan güçlü bir tılsım olarak kabul edilmiştir.

Bu figüre, Musevi, Hıristiyan ve İslam kültürlerinin yanı sıra, Budist ve Hindu toplumlarda da rastlıyoruz. Bu ortak gelenek Anadolu'nun 3000 yıl öncesine dayanan cam sanatında yeni bir kimlik kazanır. Anadolulu bir cam ustası, göz figürünün gücünü ateşin gücüyle birleştirerek yepyeni bir tılsım yaratır:
Nazar Boncuğu

O zamandan bu yana insanlar, kötülüklerden korumak istedikleri her şeye nazar boncuğu iliştire gelmiştir. Yeni doğmuş bebeklerden, bindikleri ata, hatta, evlerinin kapılarına bile...

Nazar boncuğu geleneği Anadolu'da hâlâ yaşamaktadır. Sayıları giderek azalan nazar boncuğu ustalarının hünerli elleriyle biçimlendirdiği ışıltılı göz boncukları, Anadolu'dan dünyanın dört bucağına yayılmaktadır.

Geleneksel Nazar Boncuğu İzmir Nazar Boncuğu Yapımı Nal Nazarlık
Nazar Boncuğu Üretimi Nazar Boncuğu Mumluk Görece Nazar Boncuğu Ocağı

Bu belgeselde, Nazar Boncuğu ve bu büyük geleneğin son ustalarının renkli öyküleri anlatılmaktadır.

Kurudere Nazar Boncuğu Ustası Görece Nazar Boncuğu Ustası Nazar Boncuğu ve Çocuk
The evil eye bead - Nazar Boncugu - masters, with their eyes focused on the glass work with their steel rods fast but without any hurry
Nazar Boncuğu bugün sadece Türkiye'de, İzmir'e bağlı Görece ve Kurudere köylerinde, bu işe gönül vermiş son bir kaç usta tarafından yapılmaktadır. Bu ustalar, evrensel bir inancın sihirli nesnelerini şaşırtıcı bir cam işleme tekniğiyle üretmektedirler.

Bu sanat, binlerce yıllık süreç içinde, çok az değişime uğramıştır. 3000 yıllık Antik Akdeniz Cam Sanatı tüm incelikleriyle Anadolu nazar boncuğu fırınlarında yaşamaktadır.
Bugün, bu geleneği yaşatan az sayıdaki boncuk ustasının kökeni, 19. yüzyılın sonlarında Osmanlı İmparatorluğunun dağılmaya başlamasıyla, İzmir ve çevresine yerleşen Arap asıllı cam ustalarına dayanmakta

Murat - Nazar Boncuğu Ustası - " Bir insana baktığınızda eğer boynunda nazar boncuğu bir kolye varsa kolyedeki boncuğa ilk bakışınız yoğunlaşıyor ki, o bakıştaki enerji direkt olarak boncuğa yöneliyor. Halk arasında renkli gözlerin daha çok, renkli gözlere sahip olan kişilerin nazara karşı etkili olduğu biliniyor. Hatta bir keresinde mavi gözleri olan bir bayan müşteri gelmişti, bir boncuk istedi ve ben daha boncuğa yönelmeden boncuk orada kırıldı, hatta elimi kesti hiç unutmuyorum. Daha sonra müşterim espri yaptı. "isterseniz ben buradan ayrılayım, size ve boncuklara daha fazla zarar vermeden diyerek "

Osman - Nazar Boncuğu Ustası - "İlkokula giderken kardeşlerim bu mesleği yapıyordu. Okul dışında bende başladım çıraklık yapmaya. Ateş yakıyordum, bir ihtiyaçları olduğunda alıp geliyordum. Nazar boncuğu ustalarının yanında çıraklık yaptım 2-3 sene. Ondan sonra başladık kendimiz işlemeye. Giriş o giriş hala devam ediyorum.Çalışırken de yaz var şimdi 15 dakika ya oturabiliyoruz fırın karşısında ya oturamıyoruz. Kalkıp dışarıya kaçıyoruz, hava alıyoruz , sonra tekrar başlıyoruz. 60 sene önce burada 7-8 tane nazar bonuğu ocağı vardı zaten böyle. şimdi kala kala 3 tane kaldı. Nesil yetişmiyor."

Rasim - Nazar Boncuğu Ustası - "Nazar Boncuğu nun yapılma tekniği ilkel bir tekniktir. Tamamen el sanatıdır. Bir ince bir kalın demir vardır elimizde, kalın demire boncuğun ana zeminini sararız, şu ana zemindir. Bu gördüğünüz gözleride, şu beyazını mavisini de diğer ince demirle koyarız.Çalışma tekniğimiz bizim iki demirden ibarettir. Nazar bonuklarında sarı göz vardır, şu sarı. Bu sarının oksidini biz çinko, metal, kurşun, karışımından yaparız. Onu dünyada yapacak kimyager babayiğit varsa gelsin yapsın bakalım. O bizlere mahsustur"


Nazar Boncukları - Ürgüp At Nalı Duvar Nazarlığı
Prof.Dr. NUSRET KAYA / Psikiyatrist - " Gözü biz eskiye doğru araştırdığımızda, bundan beş bin yıl önceki Mısır inançlarına gidiyoruz Osiris'in simgesi,GÖZ !..Alt beyin sistemi gözlerle iletişim kurar.. Yani alt beyinden gelen bir nevrotik enerjinin, güçlü bir nevrotik enerjinin karşı tarafın alt beynini etkilemesidir. ..Ve aşırı nevrotik enerji sirayet edici bir enerji olduğu için, irite edici - rahatsızlık verici bir enerji olduğu için hastalık yapabilir. Nazar Boncuklarında da örneğin mavi renk kullanmışlar. Gözden yayılan nazara,mavi renkli gözü simgeleyen nazar boncuğu kullanarak karşı durma..İkisinde de göz var ! "

Anadolu'da unutulmaya yüz tutmuş olan cam işleme tekniği, bu tarihten sonra göz sembolüyle birleşerek yeniden hayat bulur.
Önceleri Araphan ve Kemeraltın'da ocak kurup hal hal ve nazar boncuğu yapan ustalar, fırınların çıkardığı dumanın, çevre sakinlerini rahatsız etmesi ve yangın tehlikesi yaratması üzerine bu bölgeden sürülürler. 1930'larda, büyük miktarlarda tükettikleri çam odununun bol olduğu Görece'ye, 1950'lerde ise Kurudere köyüne yerleşirler.

Elişi Nazar Boncukları

Günümüzde kullanılan fırınların yapısı ve çalışma tekniği eskisiyle bire bir aynıdır. Sabahın erken saatlerinde çam odunuyla yakılan fırın, atık camların ve özel olarak hazırlanan renklendirici kimyasalların fırın içindeki gözlere yerleştirilmesinin ardından, çok kısa sürede 900 C derecelik bir sıcaklığa ulaşır. Bu, sadece ateş tuğlası, kil ve samandan yapılmış olan fırınlardaki üstün teknolojinin bir göstergesidir. Her gün inanılmaz bir ısı düzeyine yükselip soğuyan fırınların üzerindeki kil sıva, hem ideal bir ısı yalıtımı sağlamakta hem de dağılıp parçalanmasını önlemektedir.

Görece Boncuk Ustası

Çam odunu ise yandığında yüksek ısı vermesi, çok az kül bırakması, cama parlaklık ve şeffaflık kazandırması nedeniyle özellikle tercih edilmektedir.

Gözleri ateşe odaklanmış ustalar, çelik çubuklarıyla, hızlı ama, telaşsız çalışırlar... Sessizlik içinde bilmediğimiz bir oyunu oynar gibidirler... Birkaç kesin hareketle, erimiş cama biçim verilir. Kullanılan araçların adları bile mistik bir törende okunan duaların yankıları gibidir. Ana parçayı oluşturan camın sarıldığı çubuğun adı Asabe... Nazar Boncuğu üzerine gözleri kondurmada kullanılan şiş, Merdan... Erimiş cama biçim verilen yassı demirin adı ise Metleke... Ve bu ayin, sürer gider..

Cam Nazar Boncukları

Nazar boncuğu'nun renklendirilmesi, Sümer tabletlerinde anlatılanlardan çok farklı değildir. Bakır tozu, kepek ve sofra tuzu camla karıştırılıp eritildiğinde mavi renk, kalay, çinko, kurşun ve cam karışımına bakır tozu eklendiğinde ise, çeşitli tonlarda yeşil elde edilir. Cama opal karıştırılırsa kaliteli beyaz renge ulaşılır. Ama her ustanın, uzun yıllar sonunda edindiği, renklere ilişkin çok özel, sırları da vardır.

Nazar Boncuğu Tüccarı


Nazar Boncuğu. Bu binlerce yılın tılsımı Anadolu'da kem gözlere karşı yaptığı mücadeleyi, dünyanın dört bucağında da sürdürüyor.

Anadolu'nun mavili, sarılı, beyazlı "göz"leri, Marsilya'yanın, New York'un, Los Angeles'ın vitrinlerinde göz kırpıyor, kimler tarafından ve nerede yapıldığından habersiz.

Ocaktan, ateşin ve dumanın ülkesinden hayat bulan binlerce nazar boncuğu, birkaç gün içinde, dünyanın dört bir yanına yolculuğa çıkar. Başta Yunanistan, İsrail ve ABD olmak üzere 60'a yakın ülkeye nazar boncukları ihraç ediliyor.

Michael Schumacher Nazar Boncuğu Alırken
Turkish Evil Eye Bead Merchant
Michael Schumacher / / F-1 Istanbul Grand Prix 2005

Anadolu'nun binlerce yıldır gülümseyen mavi gözleri, yeni dünyanın gözleriyle karşılaşmak için sabırsızlanıyor. Türkiye'de başınızı nereye çevirseniz, size bakan bir çok gözle karşılaşabilirsiniz...

Burası gerçekten bir nazar boncuğu cennetidir. Bir yabancıya sürekli izlendiği duygusunu verecek kadar çok nazar boncuğu vardır çevrede... Gizli gözler sanki hayatı ve insanları sessizce izlemektedir...

Belki de "rahatlayın, her şey yolunda" demek ister gibi çok derinlerden bakmaktadır mavi gözler...

Anasayfa I Contact
Tüm Hakları Saklıdır. İzinsiz içerik ve fotoğraf kullanılamaz. © 2001 - 2015 Evileyebead.com.
All rights reserved. You must obtain our written permission to use any content from this website